Wiatraki w gminie Dobra. Rzetelna informacja czy presja ekonomicznych oczekiwań?

Plan ogólny gminy Dobra nie został jeszcze uchwalony. Jego projekt jest na etapie uzgodnień, a konsultacje społeczne są jeszcze przed mieszkańcami. Równocześnie przygotowano projekt uchwały o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu, który ma dopuścić do 30 elektrowni wiatrowych o wysokości do 300 metrów.

Prowadzenie obu procedur równolegle jest dopuszczalne. Rozpoczęcie prac nad MPZP nie przesądza jednak o jego ostatecznej treści ani o powstaniu wiatraków.

Podczas sesji Rady Miejskiej w Dobrej w dniu 27 sierpnia 2026 roku burmistrz mówił o właścicielach gruntów, którzy podpisali umowy i mają pretensje do firmy, „dlaczego to tak długo trwa”. Zadeklarował również:

„Będę robił wszystko, żeby te wiatraki u nas stały mimo wszystko”.

Samo zawieranie umów przed zakończeniem procedur nie świadczy o nieprawidłowości. Jednak przywoływanie oczekiwań przyszłych beneficjentów może stawiać radnych pod presją: ewentualna odmowa zaczyna wyglądać jak blokowanie rolnikom szansy na zarobek. Prywatne umowy nie zobowiązują rady do dopuszczenia inwestycji.

Na szerszy wymiar sprawy zwrócił uwagę uczestniczący w sesji radny powiatowy Kazimierz Łojek:

„Gmina to nie dziesięciu rolników, nie dziesięciu przedsiębiorców, a kilka tysięcy ludzi”.

Podkreślał odpowiedzialność radnych miejskich za decyzje dotyczące całej wspólnoty:

„Państwo ich reprezentujecie i to państwo będziecie tak naprawdę w imieniu mieszkańców podejmować taką decyzję”.

Apelował też, aby decyzje konsultować z mieszkańcami. Ten argument jest zasadny: interes właścicieli działek nie wyczerpuje wszystkich interesów związanych z zagospodarowaniem przestrzeni. Trzeba jednak sprostować inną część jego wypowiedzi — przyjęcie planu ogólnego nie zastępuje MPZP i nie zamyka procedury dotyczącej lokalizacji wiatraków.

Burmistrz argumentował natomiast:

„To są tereny prywatne. Ja nie mogę im zabronić wybudowania wiatraków na ich terenie”.

Później przyznał, że potrzebny jest plan miejscowy. Wcześniejsze słowa mogły jednak pozostawić mylne wrażenie, że własność gruntu przesądza o możliwości budowy.

Własność działki to jedno, a dopuszczalny sposób jej zagospodarowania — drugie. Lokalizacja elektrowni wiatrowej wymaga MPZP. Konieczność uwzględnienia otoczenia potwierdza samo uzasadnienie projektu uchwały: wskazuje odległości od zabudowy oraz ochronę akustyczną. Decyzja nie dotyczy więc wyłącznie miejsca pod fundamentem turbiny.

Wątpliwości budzi również odpowiedź burmistrza na pytanie o konsultacje:

„Nie gmina […] jest inwestorem, tylko inwestor, czyli firma ENERTRAG będzie organizowała konsultacje społeczne”.

Jeżeli chodziło o ustawowe konsultacje planu miejscowego, była to informacja nieprawidłowa. Za wymagane spotkania i konsultacje w tej procedurze odpowiada burmistrz. Firma może prowadzić własne spotkania informacyjne, ale nie zastępują one obowiązków gminy.

Z dostępnych wypowiedzi nie można wywieść, że inwestor celowo zaplanował nacisk na radę. Można natomiast pytać, czy sposób przedstawiania sprawy nie tworzy atmosfery przesądzonej decyzji. Mieszkańcy i radni powinni wiedzieć, które rozstrzygnięcia są jeszcze przed nimi — niezależnie od podpisanych umów, oczekiwań rolników i poparcia burmistrza.

Czy mieszkańcom nie należy się rzetelna informacja i pełna przejrzystość działań — zamiast niedopowiedzeń, sprzecznych komunikatów i zapewnień, że inwestycja powstanie „mimo wszystko”? Czy radni mają rozważyć argumenty całej wspólnoty, czy jedynie spełnić oczekiwania tych, którzy już podpisali umowy?

Wiatraki i farmy fotowoltaiczne stają się częścią naszego krajobrazu. Ale czy rozwój OZE ma następować za wszelką cenę? Czy oczekiwane dochody mogą przesłonić interes pozostałych mieszkańców, a konsultacje sprowadzić się do przekonywania ich do decyzji przedstawianej jako przesądzona?